Runner's high: feit of fictie?

Runner’s high is het gevoel dat hardlopers (en veel andere atleten) hebben tijdens of na intensieve inspanning. Voormalig wereldkampioen marathon Douglas Wakiihuri omschrijft het als "het abnormale gevoel dat je mentale verlangen je lichaam dwingt om te rennen." Echter, sportwetenschappers konden jarenlang niet bewijzen of runner's high echt bestaat, of dat het simpelweg een goed gevoel na gedane inspanning is.

Een euforische rush

Runner's high wordt vaak beschreven als een intense euforische rush, vergelijkbaar met de 'high' van sommige drugs. Voor anderen is runner's high echter een mythisch verschijnsel. Natuurlijk, van hardlopen kun je je heel goed voelen, maar het meest intense gevoel is toch gewoon opluchting als je de finish hebt gehaald.

Voor Douglas Wakiihuri, de voormalig wereldkampioen marathon uit Kenia, is runner's high maar al te echt. "Het is iets dat iedereen kan ervaren. Maar als je als normaal persoon runner's high wil voelen, dan moet je eerst je fysieke conditie op een niveau krijgen waarop je minstens een uur of meer kunt hardlopen. Met andere woorden, je traint tot je comfortabel kunt hardlopen terwijl je lichaam eigenlijk al uitgeput is. Je zou het kunnen omschrijven als het abnormale gevoel dat je mentale verlangen je lichaam dwingt om te rennen."

Mentaal en fysiek

Wakiihuri verklaart runner's high door het onder te verdelen in een mentale en een fysieke high. "Fysiek moet je je lichaam veranderen van normaal naar abnormaal. Als je heel veel traint, dan ga je door een proces dat moeilijk in woorden te vatten is behalve dat je het gevoel krijgt dat je wil rennen tot je niet meer kan. Maar trainen is meestal kort en met veel herhaling, en alleen tijdens wedstrijden geeft je echt alles. Dat is dan ook wanneer je runner's high ervaart, en dat is waarom je als je een wedstrijd wint je gewoon wil blijven winnen!"

“Als je heel veel traint, dan ga je door een proces dat moeilijk in woorden te vatten is behalve dat je het gevoel krijgt dat je wil rennen tot je niet meer kan.” — Douglas Wakiihuri

"Het andere aspect is mentaal. Als je je concentreert op trainen dan ga je in je eigen wereld leven, tot winnen het enige 'echte' doel in je hoofd is. Je mentale drive werkt dan samen met je fysieke uitputting en creëert een perfecte runner's high.

Hoewel Wakiihuri gestopt is met professioneel hardlopen, ervaart hij runner's high nog steeds. "Dat is waarom ik nog steeds dagelijks loop. Mijn drive is nog steeds heel sterk, en ook al is mijn fysieke conditie niet meer op topniveau, ik put mezelf nog steeds uit om die fysieke high te vinden. Dat is denk ik iets wat ik de rest van mijn leven zal blijven houden."

Het vrijkomen van endorfine

Intussen zijn sportwetenschappers al jaren bezig met dit fenomeen, in de hoop een biochemische verklaring te vinden voor de anekdotische runner's high. Het vermoeden bestond al dat lichamelijke inspanning kan zorgen voor het vrijkomen van endorfine, en dat zou het gevoel van atleten bevestigen.

Maar onderzoekers werden geconfronteerd met een obstakel in methodologie. Tot recent was een ruggenprik namelijk de enige manier om te testen op endorfines in het brein. Hierdoor was het onmogelijk om atleten voor en na fysieke inspanning te testen.

De uitkomst

In 2008 publiceerde een Duits onderzoeksteam een artikel in het tijdschrift Cerebral Cortex, waarin ze bekend maakten een accurate methode te hebben ontwikkeld voor het meten van endorfines voor en na fysieke inspanning. In het experiment werden twaalf atleten gescand en het endorfineniveau in hun hersenen gemeten. Vervolgens renden ze twee uur lang, en werden ze na afloop weer gescand. De conclusie was dat "het endorfineniveau significant hoger was na het hardlopen".

De discussie is dus eindelijk voorbij: runner's high is een feit, en geen fictie.

Tekst door Bernard Vehmeyer. Expertbijdrage door Douglas Wakiihuri.

Douglas Wakiihuri is een voormalig langeafstandsloper uit Kenia. Hij won onder meer de gouden medaille op de Wereldkampioenschappen in Rome in 1987, waarmee hij de eerste Keniaan was die goud won op dat niveau. Hij won ook de zilveren medaille in de Olympische marathon in Seoul, 1988. Wakiihuri was tijdens wedstridjen altijd makkelijk te herkennen aan zijn witte handschoenen.